TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG TỈNH THÁI NGUYÊN

Ngày 22/9/2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Thái Nguyên tổ chức hội thảo đánh giá kết quả thực hiện Dự án “Ứng dụng khoa học công nghệ thử nghiệm chế phẩm sinh học khử rêu và phòng bệnh trong sản xuất chè theo tiêu chuẩn hữu cơ gắn liên kết chuỗi giá trị trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”. Kết quả từ dự án cho thấy việc ứng dụng chế phẩm sinh học đã góp phần kiểm soát rêu, bệnh hại, đồng thời cải thiện năng suất và chất lượng nguyên liệu chè.

Rêu phủ và bệnh hại là những vấn đề thường gặp trong sản xuất chè, đặc biệt khi sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, yêu cầu kiểm soát chặt chẽ vật tư đầu vào và hạn chế các biện pháp sử dụng hóa chất là vấn đề được đặt lên hàng đầu. Từ yêu cầu thực tế đó, sau quá trình triển khai thực hiện, dự án đã thực hiện mục tiêu xây dựng và hoàn thiện quy trình sử dụng chế phẩm sinh học khử rêu, phòng bệnh trên cây chè; xây dựng vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn hữu cơ và từng bước hình thành liên kết sản xuất, tiêu thụ theo chuỗi giá trị.

Ông Nguyễn Đình Thông- Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông phát biểu khai mạc

Trong quá trình thực hiện, dự án đã khảo sát 200 hộ trồng chè và lựa chọn 13 hộ tham gia mô hình với tổng diện tích 10 ha tại xã Đại Phúc và xã Văn Hán. Bên cạnh xây dựng mô hình, dự án tổ chức 4 lớp tập huấn với khoảng 200 lượt nông dân, tập trung vào kỹ thuật sản xuất chè hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học và các biện pháp phòng trừ sinh vật gây hại có nguồn gốc sinh học.

Trên cơ sở 5 thí nghiệm được triển khai, dự án đã đánh giá hiệu quả của các công thức, theo dõi diễn biến rêu và bệnh hại trên cây chè, từ đó hoàn thiện 2 quy trình kỹ thuật sử dụng chế phẩm sinh học khử rêu và phòng bệnh trong sản xuất chè theo tiêu chuẩn hữu cơ. Kết quả thí nghiệm ghi nhận tỷ lệ rêu phủ giảm từ 80% xuống 25%, tỷ lệ bệnh hại giảm từ 30% xuống 10%.

Tại mô hình sản xuất, hiệu quả của quy trình tiếp tục được theo dõi trong nhiều vụ. Giai đoạn 2023–2026, tỷ lệ rêu trên diện tích mô hình giảm từ 25% xuống còn 15%, trong khi tỷ lệ bệnh hại giảm từ 25% xuống 10%. Cùng với đó, cây chè có sự cải thiện về sinh trưởng, chiều rộng tán tăng từ 80 lên 84 cm, độ dày tán tăng từ 30 lên 35 cm.

Không chỉ kiểm soát rêu và bệnh hại, mô hình còn ghi nhận sự khác biệt về năng suất và chất lượng nguyên liệu. Sau 8 lứa thu hái, năng suất chè đạt 151,76 tạ/ha/năm, trong khi diện tích đối chứng đạt 129 tạ/ha/năm. Tỷ lệ búp đạt tiêu chuẩn “1 tôm 2 lá” tại mô hình đạt 62,10%, cao hơn mức 50,13% ở diện tích đối chứng. Cơ cấu búp đồng đều hơn được đánh giá là thuận lợi cho quá trình chế biến.

Một điểm khác được dự án chú trọng là tổ chức sản xuất theo hướng gắn vùng nguyên liệu với hợp tác xã và thị trường. Trong số 13 hộ tham gia, Hợp tác xã chè Thùy Lộc liên kết với 5 hộ và Hợp tác xã Hương Vân Trà liên kết với 8 hộ. Các hộ tham gia dự án được đánh giá đáp ứng điều kiện để thực hiện chứng nhận sản xuất chè hữu cơ theo tiêu chuẩn Việt Nam.

Từ kết quả đạt được, dự án đã bổ sung thêm cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc ứng dụng chế phẩm sinh học trong sản xuất chè theo tiêu chuẩn hữu cơ tại Thái Nguyên. Đáng chú ý, cách tiếp cận của mô hình không dừng ở việc xử lý rêu, bệnh hại mà được triển khai đồng thời với quản lý vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng búp chè, chứng nhận sản phẩm và liên kết giữa người sản xuất với hợp tác xã.

Trong bối cảnh sản xuất chè đang chuyển mạnh từ yêu cầu tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị, kết quả của dự án mở thêm hướng tiếp cận trong việc giảm sử dụng đầu vào hóa học, tăng cường các giải pháp sinh học và xây dựng vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu sản xuất hữu cơ. Đây cũng là cơ sở để Trung tâm Khuyến nông tình Thái Nguyên tiếp tục theo dõi, hoàn thiện quy trình và đánh giá khả năng áp dụng phù hợp tại các vùng chè trên địa bàn tỉnh./.