Trong thực tế sản xuất và kinh doanh rừng trồng keo đòi hỏi phải có biện pháp quản lý tổng hợp bao gồm áp dụng biện pháp lâm sinh, biện pháp vật lý (bẫy mồi), biện pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhằm đảm bảo hạn chế sự gây hại của mọt đục thân, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng gỗ và quản lý rừng trồng keo bền vững.
Mọt đục thân gây hại chính trên cây Keo tai tượng, keo lai và Keo lá tràm với tỷ lệ hại tại rừng trồng keo từ 16 - 38%, chỉ số hại (R) 10,3 - 29,5% và ngày càng có xu hướng mở rộng.
Cây từ 2 - 3 năm tuổi trở lên thường bị mọt đục thân. Lỗ mọt nhỏ như đầu tăm, phân mọt đùn ra có màu trắng, sau chuyển thành đen. Bên ngoài lỗ mọt có xuất hiện chảy nhựa, bên trong đường mọt khi chẻ ra, mọt thường đục thẳng vào thân cây xuyên qua lớp vỏ. Trong quá trình tạo đường hang, mọt mang nấm vào trong đường hang để làm thức ăn cho sâu non. Nấm phát triển trong thân cây, làm biến màu gỗ, gây tắc các mạch dẫn làm cây thiếu nước gây nên hiện tượng héo và chết.
Trong thực tế sản xuất và kinh doanh rừng trồng keo đòi hỏi phải có biện pháp quản lý tổng hợp bao gồm áp dụng biện pháp lâm sinh, biện pháp vật lý (bẫy mồi), biện pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhằm đảm bảo hạn chế sự gây hại của mọt đục thân, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng gỗ và quản lý rừng trồng keo bền vững.
Quy trình quản lý tổng hợp do Cục Bảo vệ thực vật ban hành tại Quyết định 883/QĐ/BVTV-KH ngày 31/3/2023.
Biện pháp lâm sinh
- Áp dụng thường xuyên các biện pháp chăm sóc và vệ sinh rừng trong suốt chu kỳ sinh trưởng hàng năm của cây theo quy trình kỹ thuật đã được ban hành. Tiến hành vệ sinh, thu gom những cây đã bị gây hại nặng, không có khả năng hồi phục; hoặc những cây đã bị chết có xuất hiện lỗ mọt trên thân cây đem ra khỏi rừng và tiêu hủy. Dọn sạch thực bì xung quanh gốc cây đường kính từ 1,5 - 2,0 m, tránh làm tổn thương cây và rễ cây.
- Bón thúc phân NPK với liều lượng 200 gram/gốc vào đầu năm thứ 2. Phân được trộn đều phân với đất, lấp đất phủ kín lên trên mỗi rạch, sâu từ 08 - 10 cm, rộng từ 10 - 15 cm, cách gốc cây từ 40 - 50 cm.
- Quản lý và bảo vệ rừng trồng keo không bị tác động của gia súc làm tổn thương cây. Không tận thu và không vận chuyển cây bị hại sang nơi khác tránh lây lan.
Biện pháp bẫy
- Sử dụng loại bẫy được thiết kế từ chai nhựa tái chế với mồi cồn 90% hoặc 70%, các mồi này được đựng trong túi nilon treo phía trên bẫy. Trong chai hứng mọt phía dưới dựng nước có bổ sung chất bám dính để thu bắt mọt trưởng thành.
- Khoảng cách giữa các bẫy từ 25 - 30 m, treo ở độ cao từ 1,5 - 2,0 m so với mặt đất. Bẫy được treo giữa hàng cây đảm bảo bên dưới và xung quanh bẫy thông thoáng, không có thực bì che khuất.
- Tiến hành vệ sinh, thay nước và thu bắt con trưởng thành từ 7 – 10 ngày/lần. Thời gian đặt bẫy từ tháng 3 đến tháng 5. Số lượng bẫy đặt từ 7 – 10 bẫy/ha.
Biện pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật
Thời điểm bắt đầu tiến hành sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi mật độ lỗ mọt trên thân cây xuất hiện trên 18,1 lỗ/1000 cm2 đối với Keo tai tượng, trên 19,4 lỗ/ 1000 cm2 đối với Keo lai và trên 19,8 lỗ/ 1000 cm2 đối với Keo lá tràm. Phun nhắc lại sau 7 - 10 ngày nếu mật độ lỗ mọt, tỷ lệ hại không giảm và ưu tiên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học.
Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học
- Sử dụng thuốc sinh học có chứa vi khuẩn Bacillus subtilis, Bacillus thuringinensis có trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng với nồng độ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và liều lượng phun 300 - 400 ml dung dịch/cây đối với cây từ 2 tuổi trở lên.
- Nếu sau lần phun thứ nhất từ 7 - 10 ngày điều tra lại vẫn thấy mọt gây hại (lỗ mọt vẫn đùn phân hoặc chảy nhựa) thì phun tiếp lần hai.
- Sử dụng bình phun tích điện hoặc bình phun tay để phun ướt lên toàn bộ thân cây vào sáng sớm hoặc chiều mát, trời không có mưa.
Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học (khi thuốc bảo vệ thực vật sinh học không đạt hiệu quả phòng chống)
- Sử dụng các loại thuốc có chứa một trong các hoạt chất như Carbosulfan hoặc Chlorantraniliprole + thiamethoxam có trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng với nồng độ theo hướng dẫn của nhà sản xuất, liều lượng phun 300 - 400 ml dung dịch /cây đối với cây từ 2 tuổi trở lên.
- Nếu sau lần phun thứ nhất từ 7 - 10 ngày điều tra lại vẫn thấy mọt gây hại (lỗ mọt vẫn đùn phân hoặc chảy nhựa) thì phun tiếp lần hai.
- Sử dụng bình phun tích điện hoặc bình phun tay để phun ướt lên toàn bộ thân cây vào sáng sớm hoặc chiều mát, trời không có mưa.